Radyasyon ve Radyoaktivite

Radyasyon yaşamın bir parçasıdır. Isı ve ışık güneşten gelen radyasyonun doğal formudur. Bunların yanı sıra mikrodalgalar, radyo dalgaları, radar, X-ışınları, gama ışınları radyasyonun diğer türleridir. Bunlar çevremizde doğal olarak bulunduğu gibi yapay olarak da elde edilmektedir. Radyasyon, madde üzerinde meydana getirdiği etkilere göre;

• İyonlaştırıcı radyasyon (X-ışınları, gama ışınları, alfa, beta radyasyonları, kozmik ışınlar, nötronlar)
• İyonlaştırıcı olmayan radyasyon (ultraviyole, kızılötesi, radyo dalgaları, mikrodalgalar) şeklinde sınıflandırılır.

Baz istasyonları, cep telefonları, mikrodalga fırınları, radarlar, yüksek gerilim hatları iyonlaştırıcı olmayan radyasyon kaynaklarıdır.

Madde ile etkileştiğinde elektrik yüklü parçacıklar veya iyonları oluşturarak iyonizasyon meydana getiren X-ışınları ile radyoaktif maddelerden yayılan alfa, beta, gama ışınları gibi radyasyonlar, iyonlaştırıcı radyasyon" olarak tanımlanır.

İyonlaştırıcı Radyasyon Türleri:

• alfa radyasyonu,
• beta radyasyonu,
• gama radyasyonu,
• X-ışınları,
• nötron radyasyonu ve
• kozmik radyasyon

Aktivite

Aktivite; radyoaktif maddenin belirli bir zaman aralığındaki bozunma miktarıdır. Aktivite Birimi Becquerel (Bq ) "dir. Becquerel (Bq) = bir saniyedeki bozunma sayısı, ( s -1) Eski Birim Curie"dir.

1 Ci =3.7 x 10^10 Bq veya 1 Bq = 2.703 x 10^-11 Ci

1 Bq küçük bir değerdir. Her insanda 1 000 Bq üzerinde Potasyum–40 vardır. Birçok radyoaktif kaynağın aktivitesi100 000 Bq"den büyüktür. Radyoterapide kullanılan radyoaktif kaynakların aktivitesi 100 000 000 Bq"den büyüktür. Nükleer tıp tetkikleri için hastaya verilen aktivite 20 000 000 -1 000 000 000 Bq civarındadır.

Işınlama Birimi

Özel Birim: Röntgen ( R )

Röntgen: Normal hava şartlarında havanın 1 kg"ında 2.58x10^-4 C" luk elektrik yükü değerinde pozitif ve negatif iyonlar oluşturan x ve gama ışını miktarıdır.

1 R = 2.58x10^-4 C / kg
1 C/kg = 3.88x10^3 R